Beginner on Tom Meurs

Linux is voor iedereen: waarom deze blog nu ook beginners verwelkomt

Thu, 11 Jun 2026 20:28:00 +0100

Mijn buurman is 70 jaar oud. Hij gebruikt zijn hele leven al Windows. Vorige maand vroeg hij me: “Tom, ik hoor steeds over Linux. Is dat ook iets voor mij?”

Hij is niet de eerste. Het afgelopen jaar kreeg ik dezelfde vraag van vrienden, familie en collega’s, telkens in een andere vorm. “Ik wil van Windows af, maar waar begin ik?” “Is Linux moeilijk?” “Kan ik mijn gewone programma’s nog gebruiken?” Voor mij zijn dat makkelijke vragen. Ik draai Linux sinds SuSE 6.0, toen je je hardware nog uitzocht op de vraag of er een Linux-driver voor bestond. Heb je nog nooit een terminal gezien, dan zijn ze helemaal niet makkelijk.

Data poisoning: je privacy terugclaimen door aanval

Sun, 07 Jun 2026 21:43:00 +0100

Zo werkt privacy vandaag. Je leest het beleid. Je klikt de cookiebanner weg. Je spit door drie instellingenmenu’s op zoek naar de opt-out die iemand expres heeft weggestopt. Dat allemaal om een recht uit te oefenen dat gewoon de standaard had moeten zijn. En terwijl je nog bij de eerste alinea van de voorwaarden zit, is elke klik, scroll, hover en de exacte timing van je toetsaanslagen al geoogst, verpakt en verkocht. Ergens onderweg ben ik dat normaal gaan vinden, en dat zit me eigenlijk meer dwars dan het oogsten zelf.

Terminal multiplexing: tmux vs Zellij vs Screen

Thu, 14 May 2026 19:00:00 +0100

De eerste keer dat het me beet zat ik halverwege een databasemigratie over SSH. Trein een tunnel in, wifi weg, verbinding weg, en het proces aan de andere kant ging mee. Ik zat naar een dode prompt te kijken en had geen idee hoeveel van die migratie nou gecommit was.

Een multiplexer had me dat uur gescheeld. Het proces draait door op de server, of ik nou verbonden ben of niet, dus een weggevallen verbinding kost me een reconnect en verder niks. Ik attach opnieuw en het werk staat waar ik het achterliet. Dáárom gaat een multiplexer op elke machine die ik aanraak, nog voor de editor en de dotfiles.

Tailscale voor homelab: veilige remote access zonder port forwarding

Sun, 10 May 2026 18:45:00 +0100

TL;DR Tailscale zet al m’n apparaten op één WireGuard-mesh, dus ik kom vanuit een koffiebar bij het cluster in de kast zonder één geforwarde poort op de router. Subnet router, exit node, de Kubernetes-operator, ACL’s, en Headscale voor het stuk dat ik liever zelf host, in die volgorde.

Mijn homelab cluster draait in een kast thuis. Ikzelf niet. Ik werk vanuit koffiebars, vanuit het kantoor van een klant, en zo nu en dan vanuit een hotel met wifi die iets tegen me lijkt te hebben. En ik wil dan gewoon bij m’n eigen machines kunnen.

De verloren kunst van software-optimalisatie: wat de demoscene ons leerde over duurzaamheid

Sat, 07 Mar 2026 20:42:00 +0100

Zo shippen de meesten van ons tegenwoordig software. Framework kiezen, een paar honderd dependencies binnentrekken, en de service staat al op een gigabyte RAM voordat hij z’n eerste nuttige regel werk heeft gedaan. Niemand profilet het. Is het traag, dan schaal je op. Compute is goedkoop, jouw tijd niet, en de rekening gaat naar iemand anders. Dat zeg ik niet als klacht. Ik heb het zelf gedaan, en bij de volgende deadline doe ik het weer.

Simulatie, emulatie, virtualisatie en containers: de restaurant-metafoor

Mon, 23 Feb 2026 20:18:00 +0100

TL;DR Simulatie modelleert iets zonder het te draaien. Emulatie draait het door de hardware in software na te bouwen. Virtualisatie draait meerdere complete besturingssystemen op één machine. Containers draaien meerdere apps op één kernel. Hieronder per term een restaurant, een tabel, en de vier verwarringen die ik het vaakst hoor.

“Dus wat is nou het verschil tussen een container en een virtual machine?”

Die vraag krijg ik vaak. Meestal van iemand die slim genoeg is om in vergaderingen mee te knikken en niet zo goed wil toegeven dat het vaag is. Eerlijk? De meeste uitleg maakt het erger. Die begint met “hypervisor”, “kernel sharing” en “hardware-abstractie”, en nu heeft die persoon vier nieuwe termen om over in de war te zijn in plaats van één.

Zero trust uitgelegd: de hotel keycard metafoor

Thu, 19 Feb 2026 21:34:00 +0100

TL;DR Het oude model is een kasteel. Eenmaal over de muur word je overal binnen vertrouwd. Zero trust is een hotel. Je keycard opent je kamer, de sportschool als je die geboekt hebt, en verder niks, en elke deur checkt die kaart elke keer opnieuw. Hieronder de drie principes, een dag in dat hotel, en waar de keycard in verandert zodra de deuren software zijn.

“Dus wat is dat zero trust nou precies, waar iedereen het over heeft?”

Leer de defaults: waarom portabiliteit belangrijker is dan customization

Sun, 15 Feb 2026 19:47:00 +0100

TL;DR Jaren heb ik een vim- en tmux-setup zitten poetsen, en toen zat ik nutteloos voor een kale vim op een productieserver. Dus heb ik de defaults die ik al die tijd overschreef alsnog geleerd, en m’n aanpassingen erbovenop gezet in plaats van ervoor in de plaats. Hoe dat eruitziet voor vim, tmux en de shell-tools, en de vier checks waarmee ik de gaten opspoor.

Jarenlang was mijn setup het ding waar ik het trotst op was. Een dotfiles-repo met commits die verder teruggaan dan sommige banen, een vim-config die dertig plugins binnentrok, de tmux-prefix verhuisd naar iets wat lekkerder lag, een prompt waar een weekend in is gaan zitten. Tot aan de laatste keybinding van mij. Op m’n eigen laptop was ik snel, en over de tools zelf dacht ik amper nog na. Dat deed het spiergeheugen.

Dotfile management met mise en chezmoi: de perfecte combo

Wed, 11 Feb 2026 20:23:00 +0100

TL;DR Na zes manieren om dotfiles te syncen bleef er één hangen, chezmoi voor de bestanden en mise voor de toolversies, met de mise-config gewoon in de chezmoi-repo. Templates regelen het verschil tussen werklaptop en privédesktop, age regelt de secrets, en een verse machine is één commando en een minuut of vijf. Van één beheerd bestand tot aan de bootstrap die ik echt draai.

Mijn .zshrc is ouder dan de carrière van sommige collega’s. Geldt ook voor mijn .vimrc en mijn tmux-config. Ze zijn uitgegroeid tot een setup die precies doet wat ik wil, en zonder zou ik verloren zijn. Alleen draai ik meer dan één machine. Een laptop, een desktop, af en toe een wegwerp-VM om iets te testen. Dat in sync houden was jarenlang een stapel hacks waar ik zelf niet op vertrouwde.

Waarom privacy belangrijker is dan ooit

Mon, 02 Feb 2026 14:00:00 +0100

Je telefoon had al genoteerd waar je sliep voordat je wakker was. Je checkt Gmail, zoekt iets op Google, appt een vriend via WhatsApp, betaalt je koffie met een pas en loopt voor de lunch langs een stuk of tien camera’s. Niks daarvan voelt als surveillance. Het voelt als een gewone ochtend.

Vijf jaar geleden voelde het net zo, en ik wil je laten zien wat er in de tussentijd veranderd is. De comfortabele versie van privacy, “ik heb niks te verbergen”, is stilletjes opgehouden waar te zijn, en volgens mij heeft bijna niemand het gemerkt. Er gebeurden drie dingen tegelijk. Los van elkaar is elk ervan te overzien. Samen zijn ze waar ik me zorgen over maak.

De hardware-eigendomsparadox: wanneer soevereiniteit duur wordt

Fri, 30 Jan 2026 14:00:00 +0100

In mijn vorige post over self-hosting voor iedereen schetste ik een hoopvol beeld van managed self-hosting, waarbij iedereen eigenaar is van z’n eigen data. Eén ding sloeg ik over, en dat knaagt sindsdien. Hardware kost geld, en de rekensom valt heel anders uit als een bedrijf betaalt dan als een mens betaalt.

Dus hier zijn twee regels. Los van elkaar klinken ze allebei redelijk. Daarna zet ik ze in dezelfde kamer.

Self-hosting voor iedereen: een visie voor digitale autonomie

Tue, 27 Jan 2026 14:00:00 +0100

De meeste mensen bewaren hun foto’s bij Google, hun mail bij Gmail, hun documenten in de cloud die toevallig bij de telefoon zat en hun wachtwoorden in een browser van een advertentiebedrijf. Elke byte staat op een server die niet van hen is, onder voorwaarden die niemand las, in een land dat niemand heeft nagekeken. Niemand kijkt daar nog van op, want het alternatief lijkt op een tweede baan.

Over dat alternatief wil ik het hebben. En over waarom het achter een muur zit waar de meeste mensen nooit overheen komen.

Het ruimtecontainer-gedachtenexperiment: systeemdenken voor overleving

Tue, 20 Jan 2026 14:00:00 +0100

Je wordt wakker. Het is donker. Ergens zoemt een ventilator.

Je ogen wennen. Je zit in een container. Metalen wanden, een paar kleine ramen, en daarachter sterren. Alleen maar sterren. Nergens een aarde.

Er hangt een briefje aan de wand:

“Je hebt alles wat je nodig hebt om te overleven. Niets gaat erin, niets gaat eruit. Succes.”

Dit gedachtenexperiment haal ik erbij als de avond er rustig genoeg voor is. Het klinkt als science fiction, en de eerste reactie is meestal een grap over het toilet. Dan vraagt iemand wat er in die ruimte staat, en dan zijn we vertrokken. Wat het experiment weghaalt is een aanname die ik nooit hardop had uitgesproken voordat ik het voor het eerst deed. Dat er een “buiten” is dat m’n fouten opslokt en m’n voorraden bijvult.

Pass: de unix password manager die gewoon werkt

Sat, 10 Jan 2026 12:00:00 +0100

TL;DR pass bewaart elk wachtwoord als een GPG-versleuteld bestand in een directory, en die directory ís het datamodel. pass -c email/gmail zet een wachtwoord vanuit elke terminal in je clipboard, pass git push maakt de backup, en het fzf-script verderop is hoe ik elk wachtwoord dat ik heb opzoek. De prijs is GPG-keymanagement, en die prijs is echt.

Ik heb jarenlang KeePass gebruikt. Daarna 1Password. Daarna Bitwarden. Allemaal prima tools, en elk ervan was te veel voor wat ik ervan vroeg. Te veel UI, te veel features, en een wachtwoord zat altijd aan de andere kant van een app waar ik eerst naartoe moest alt-tabben. Een kleine onderbreking, en die telden op.

GPG uitgelegd: van eerste key tot dagelijks gebruik

Tue, 06 Jan 2026 19:00:00 +0100

TL;DR GPG versleutelt bestanden en ondertekent dingen, en het zit onder pass, onder signed git commits en onder de checksums die maintainers publiceren. Eén commando en je hebt in vijf minuten een werkend keypair. Subkeys en een YubiKey komen later, of nooit, en de UX is slecht genoeg dat ik er hieronder uitgebreid over klaag.

GPG is een tool die ik jarenlang wilde leren en niet deed. De docs zijn een muur van tekst, de terminologie is een dialect op zich, en de foutmeldingen zijn cryptisch in beide betekenissen van het woord.

Taskwarrior, Timewarrior en vit: de ultieme CLI productiviteit stack

Sat, 03 Jan 2026 15:00:00 +0100

TL;DR Taskwarrior, timewarrior en vit zijn mijn takenlijst, mijn timetracking en het vim-scherm erbovenop, allemaal in de terminal en allemaal plain text in ~/.task. Met twee commando’s ben je begonnen. De rest van deze post is wat ik er later aan vastschroefde, van projecten en dependencies tot een sync-server op eigen hardware, en je mag bij elke sectie afhaken.

Voor context over hoe mijn brein werkt, zie Werken met een AuDHD-brein.

Waarom ik alles zelf host: over sovereignty, agency en controle

Tue, 30 Dec 2025 18:00:00 +0100

Lange tijd was de cloud gewoon het water waar ik in zwom. Ik zette managed Kubernetes neer, klikte door de console, plakte een Terraform-module die iemand anders had geschreven, en shipte. Werkte prima. De rekening kwam elke maand, de dashboards bleven groen, en onder de motorkap keek ik niet. Waarom zou ik? Ik vertrouwde het zoals je een lift vertrouwt. Knopje, deuren open.

Toen viel er op een middag een managed service om en zat ik daar met niks om te debuggen. Geen host om op in te loggen, geen log die ik mocht lezen, niks eronder wat ik open kon maken. De statuspagina zei “investigating”. Meer had ik die middag niet te doen dan een pagina verversen die iemand anders beheerde.

Werken met een AuDHD-brein: waarom ik alles automatiseer

Sat, 27 Dec 2025 14:00:00 +0100

Lang dacht ik dat het probleem bij mij lag.

Ik heb AuDHD , autisme en ADHD tegelijk. De ADHD is ADHD-PI, de onoplettende variant, zonder de hyperactiviteit waar de meeste mensen aan denken bij dat woord. Jarenlang zag ik het hele pakket als een gebrek dat ik eruit kon trainen. Ik kocht de planners. Ik las de productiviteitsboeken. Elke week nam ik me voor dat ik maandag écht gedisciplineerd zou zijn.